mobesetv.blogspot.com.tr

mobesetv.blogspot.com.tr
Tüm dünyadan canlı webcam, mobese, 360° sanal gezinti,panoramik video ve görüntüleri

KIZILAY KAN BAĞIŞI

KIZILAY KAN BAĞIŞI
KAN ACİL DEĞİL, SÜREKLİ İHTİYAÇTIR !

Sunday, March 13, 2011

Filibe-Timrasli ETHEM Bey

Ercan ÇOKBANKİR
1924 Mübadelesinin ana amaci Bati Trakya Türkleri ile Anadolulu Hiristiyan Rumlarin yer degistirmesidir. Bu mübadele de Bati Trakya Türklerinden Kavala civarindan Korcu, Çigos, Raca'dan gelen Türklerde Seydiköy'e yerlestirilir. Fakat Seydiköy'de nüfus çogunlugu Filibe-Timrasli Pomaklar’dadir. 1926 yilinda ikinci kez kurulan Cumhuriyet dönemi Belediye teskilatinda Seydiköy Belediye Baskanlari 1926-1950 yillari arasinda Abdullah Arda, Hasan Selim Gürsel, Mehmet Peker, Ramiz Meriç, Rafet Senbaydur, Halil Tan Filibe-Timras kökenlidir. 1950 sonrasi seçimleri kaybeden CHP ile 60 yil sonra 2009 seçimlerini kazanan Halil Ibrahim Senol'un dedesi de Filibe-Timraslidir. Bu konuyu özellikle öne çikarmamin nedeni, Filibe-Timraslilar 93 Harbiyle beraber 1877-1878 yillarinda Balkanlarda Cumhuriyet Hükümeti kuranlarin torunlaridir. Filibe-Timraslilarin göçlerinden önce Bulgarlar tarafindan Timrasin yerle bir edilmesi üzerine bu Cumhuriyet Hükümeti 1912'de sona ermis ve Balkan göçlerine neden olmustur.

Bu arada belirtmemiz gereken konu 1960 Ihtilali sonrasi Seydiköy isminin Gaziemir olarak degismesidir. Bu yillarda Gaziemir'in bir köyü olan Sarniç, Balkanlardan aldigi göçlerle Bulgaristan Türklerinin olusturdugu bir belde olur. 1992 yilinda Gaziemir'in Ilçe olmasiyla beraber Sarniç'ta da belediye teskilati kurulur. 2009 yilinda yapilan Mahalli Idareler degisikligi ile Sarniç Gaziemir sinirlari içine alinarak Gaziemir Belediyesine baglanir. Günümüzde Gaziemir 120.000 nüfuslu bir ilçe olup, Sarniç'ta 30.000 nüfusuyla, 4 mahallesiyle Gaziemir'in bir beldesi olur. Gaziemir sosyal hayatinda 1912 göçleri ile gelen Filibe-Timras Türkleri ile daha sonraki yillarda göçen Bulgaristan Türkleri bugün Gaziemir ve Sarniç'in kurulusunda yer almislardir.

1912 yili göçleri ile gelen Filibe-Timrasli iyi tanimak gerekir. Bu Timraslilar 93 Harbinde (1877-1878) yillarinda kurulan Timras Republica( Timras Cumhuriyeti)ni kuran Timrasli Pomaklardir. Bu Cumhuriyet yaklasik 600 bin kilometre karelik bir alani ve 4 milyon nüfusu temsil ediyordu. Önderligini Pomak liderlerden Ahmet Timirski, (Timrasli) Abdullah Efendi, Haci Halil Efendi, Kara Yusuf Çavus ve Hidayet Pasa adli kisilerden olusuyordu. 93 Harbi yillarinda kurduklari Filibe-Timras Cumhuriyetini inatla yaklasik 30 yil sürdüren bu Timraslilar ve Balkan Türkleri Osmanlinin Balkanlarda hakimiyetini kaybetmesi sonucunda ilk kafilesi 93 Harbi sonrasi kalanlarda 1912 yillarinda Anadolu'ya göçerler. Tabi ki geride Bulgaristan, Makedonya ve Güney Rodoplarda Yunanistan'da kalanlar da bulunmaktadir. Kurulan Cumhuriyetin olusumunu Balkan Türklerinin Kökeni adli kitabimda, büyüklerimizden dinlediklerimizi yazdim. Yaptigim arastirmalarla Timras ve Timras Cumhuriyetini ayri bir kitapta toplamak arzusundayim.

1912 göçleriyle gelen Pomaklarin basinda Ethem Bey vardir. Bu kisi o yillarda Mustafa Kemal Atatürk ile çok siki baglari olan bir kisidir. Ethem Beyin gelini rahmetli Ülkü Özer, ziyaretine gittigim bir gün bana kayinpederi ile ilgili olarak “ kayinpederim kendi evleri ile Atatürk'ün babasinin evleri arasinda üç ev oldugundan, Bulgarlarca aranan bazi kisilerin göze batmasin diye Ethem Beyin evinde saklandigindan” bahsederdi demistir. Bu nedenle Atatürk ile Ethem Bey arasindaki iliskiler Anadolu'da da devam etmistir. Atatürk'ün onlari Konya yöresine yerlestirdigini yasli Filibe-Timraslilardan dinlemistim. Ethem Beyin Seydiköy'lü yasli Timraslilarin anlattigina göre katirla getirdigi altinlari bunlari Balkan savaslari sonrasi Mustafa Kemal'e Anadolu'nun kurtulusunda kullanilmak üzere verdigini tüm yasli Seydiköy'lülerden ve gelini Ülker Özer'den dinlemisimdir.

Atatürk'ün yönlendirmesiyle yaklasik 15 bin kisilik guruptan 8 bin 500 civarinda Timrasli Konya'ya yerlesirken, yaklasik 4.500 civari Çanakkale-Biga'ya, digerleri de Bursa ve köylerine yerlesirler. Konya'ya yerlesenler huzursuzdurlar. Bir kismi Konya merkezde kalmislar, bir kismi Çumra ve Çumra köylerinden Karaman yolu üzerinde olusturduklari ve ismini de Filibe'den göçtükleri Timras'i Anadolu'da yasatmak isterler. Bu nedenle Çumra- Karaman arasinda Timras ismiyle bir yerlesim kurarlar. Ama biraz önce degindigim gibi huzursuzdurlar, Alibeyhüyük'lü Delibas onlari Gök Gözlü Deccalin adamlari diye tedirgin etmektedir. Çünkü onlar bu yillarda Ankara Hükümetinin yaninda yani Mustafa Kemal’in destekçileridir. Kemal ve Ilhan Sipkan'nin babalarindan dinledikleriyle, Konya'ya yerlesen tüm Rumeliler ve Filibe-Timraslilar, kagnilarla Ankara'ya bugday götürüp satiyorlar, parasini silah alinmasi için Ankara'da birakiyorlar. Padisah yanlisi Delibas, Mustafa Kemal güçlerine böyle bir destek veren Rumelileri cezalandirmak ister. Ankara Hükümeti yanlisi Rumelileri devamli tedirgin eden, Delibas ise Istanbul Hükümeti yaninda Konya valisi Artin Cemal ve akil hocasi Zeynel Abidin Beyin kurucusu oldugu Ahali firkasindan(daha sonralari bu firka 'parti' Hürriyet ve Itlaf Firkasina katilmistir.) talimat aliyordu. 2-3 Ekim 1920 günü gecesi Delibas ve adamlari Çumra tarafindan gelerek Konya'yi basarlar. Yüzlerce Ankara Hükümeti yanlisi yaninda özellikle Rumelileri öldürür. Burada yine ona karsi gelenlerden o yillarda Konya'da bulunan Dr. Pakize Tarzi'nin kiz kardesini de katleder. Isyan Ankara Hükümeti kuvvetleri tarafindan bastirilir. Delibas'ta Izmir dönüsü Aksehir yakinlarinda Yunan pasaportuyla yakalanir.

Mustafa Kemal zorda olan hemserilerini Fahrettin Altay'i görevlendirerek kurtarmistir. Ethem Beye haber göndererek hemserilerini alarak Bursa veya Izmir'e yerlesmelerini ister. Ethem Bey Timraslilari toplayarak onlari Bursa üzerinden Izmir'e getirir. Timraslilarin bir kismi Çumra, Timras (Gökhüyük) ve Konya'da kalirlar. Konya'dan göçenlerin bir kismi da Bursa ve Bursa-Ismetiye Köyüne, digerleri de Izmir'e yerlesirler. Timrasli yaslilardan Bayman Ali söyle anlatmisti. “Ethem Bey bizi elindeki Atatürk'ün yazdigi mektupla valiye çikardi. Izmir Valisi bizi aldi, Alsancak vapur iskelesi ile Alsancak tren istasyonu arasindaki harabelik yeri gösterdi. Biz burasini begenmedik, sonra Vali Bey bize Buca'yi gezdirdi, burada yasayan bazi yabancilar ile Türkler vardi, burayi da begenmedik. Ethem Beyin bize kizdigini hissettik ama buna ragmen begenmedigimizi söyledik. Bizi Vali Bey bu defa Seydiköy'e götürdü, Seydiköy bom bostu. Burada yasayanlar Yunanli oldugu için hepsi kaçmislar her yer bombos, Ethem Beyle Vali Bey konustular ve bizi buraya yerlestirdiler. Her taraf bombos diledigimiz evlere yerleserek artik Seydiköy'lü olduk” diye anlatmisti.

Filibe-Timraslilar Izmir-Seydiköy'e yerlesirler. Arkalarindan 1924 mübadelesi ile gelen Bati Trakya Kavala civarindan Korcu, Cigos, Raca'dan göçen Türkler ile Akova ve civarindan göçen Bosnaklar Seydiköy'ün ilk yerlesenleri olurlar.

Seydiköy'lü Filibe-Timraslilardan Hakki Sipkan “Ethem Bey sanki bir baba, amca bir dayi idi. Herkesin yardimina kosuyor, evlenmek isteyenler kiz isterken onu araci yapiyordu. O da her seyimize kosturuyor, bize göz kulak oluyordu. Seydiköy tren istasyonunda güzel bir ev yaptirdi. Orada bu konakta yasiyordu. O yillarda Cumaovasi (Menderes)nda yasayan bir tütün tüccarina kefil olmus, borç ödenmeyince o da evini alacaklilara teslim etmis. Seydiköy'ü terk etmis. Çok onurlu bir adamdi. Seneler sonra onu Ankara'da Atatürk buldu. Ankara kalesinde bir evde kirada oturuyormus. Çocuklari yurt disinda okuyordu. Atatürk onlara yardimci olalim demis, çok onurlu bir insandi. Çocuklarim birbirine destek oluyor demis Ethem Bey. Üç çocugu vardi. Adil, Enver ve Hicriye, Adil'i Atatürk Merkez Bankasina, yurt disinda tahsil gören Enver'i de Iller Bankasina yerlestirdigini duyduk” diye anlatti. Yine Seydiköy'ün Filibe-Timraslilardan Hüseyin Meriç'te bu olayi söyle anlattir. “Ethem Bey Timrastan gelen bütün hemserilerine ayirim yapmadan yardimci olurdu. O yillarda Cumaova'li bir tütün tüccarina kefil olmustu. Tütüne gelen bir hastalik neticesinde o yillarda bu tütün tüccarinin isleri bozulmus. Borçlarini ödeyemez duruma gelmis. Bunun üzerine tütün tüccarina kefil olan Ethem Bey özene bezene yaptirdigi evi kefilligine karsi birakarak Seydiköy'ü terk eder. Daha önceleri de önemli miktarda parasini Hisar Cami yakinlarinda bir elbiseciye kaptirmis oldugunu duymustuk. Bu olaylara çok içerleyen Ethem Bey ikinci kefillik olayindan sonra Seydiköy'ü tamamen terk eder. Ortalikta görünmeyen Ethem Beyi Seydiköy'lüler merak ederler. Seydiköy'ün ileri gelenleri Ankara'ya kadar giderek Atatürk'e durumu anlatmak isterler, Atatürk'ün Ankara'da olmamasi üzerine durum TBMM Baskani olan Abdülhalik Renda'ya anlatilarak geriye dönülür. Çok sonralari ögrendik ki Ethem Bey Ankara'ya yerlesmis. Yenimahalle'de kendisine bir arsa alarak ev yaptirmis. Simdi de gelini ve torunlari orada yasiyormus.”

Ölümünün 71 yilinda, basta Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu ve kurtaricisi Mustafa Kemal Atatürk ile beraber tüm silah arkadaslarini rahmetle aniyorum. Seydiköy'ün kurulusunda emegi geçen Ethem Bey ve tüm Seydiköy'lü Pomak, Bosnak ve Kavala, Korcu, Cigos ve Racali büyüklerimizi rahmetle aniyor, çocuklarina ve torunlarina uzun ömürler diliyorum.

YOUTUBE VIDEO LIST

italya seyahat / tatil müzik esnaf youtube

MOBESE TV

Google+ Followers

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

MOBESE TV