mobesetv.blogspot.com.tr

mobesetv.blogspot.com.tr
Tüm dünyadan canlı webcam, mobese, 360° sanal gezinti,panoramik video ve görüntüleri

KIZILAY KAN BAĞIŞI

KIZILAY KAN BAĞIŞI
KAN ACİL DEĞİL, SÜREKLİ İHTİYAÇTIR !

Sunday, March 13, 2011

GAZİEMİR'DE OSMANLI DÖNEMİ YERLEŞİMİ

GAZİEMİR’DE OSMANLI DÖNEMİ YERLEŞİMİ
Ercan ÇOKBANKİR
Seydiköy’deki(Gaziemir) Türk Dönemi yerleşimi İzmir’in Türkler tarafından 1081 yılında işgaliyle başlar.1071 Malazgirt Savaşıyla başlayan Anadolu-Türk Döneminden yaklaşık 10 yıl sonra İzmir’de Türk yerleşimi yaygınlaşır.

XII. Yüzyıl başlarında İzmir’e egemen olma savaşında Venedikli ve Akdenizli şövalyeler arasında yarış vardır. Avrupa-Asya ticaret yarışında İzmir limanı iştah kabartmaktadır. İşte bu yarış sonucunda o yıllarda İzmir’de yapılan bir savaşta Jean Dukas ve ordusu 10.000 bine yakın insan kaybetmiştir. Zaman-zaman Venedik ve Rodos şövalyelerinin eline geçen İzmir 1317 de Aydınoğlu Mehmet Beyin Kadifekale’yi almasıyla Türk hükümranlığına geçmiştir. Aydınoğlu döneminde Seydiköy ovasında Haçlı Ordularıyla ve Timur ile yapılan savaşlar bu bölgede cereyan etmiştir.

O zamanlar Kadifekale’nin etekleri sığ bir deniz idi. Şimdiki Kale arkasının olduğu yerde Liman Kalesi vardı. Şehrin dış surları Bahri Baba parkının olduğu yerden geçerdi. Kadifekale’ye iç sur (stadel) paralel olarak Ballıkuyu’ya oradan Basmane’ye ulaşırdı. Liman Kalesi denilen Kalearkasın’da Frenkler, Kadifekale eteklerinde ise Türkler yaşarlardı. Haçlı savaşları esnasında başlayan savaşlar ve 1402 yılında Timur’un İzmir’e girmeden önce Seydiköy ovasında Aydınoğlu ile Timur arasında müthiş çarpışmalar olur. Bu savaş neticesinde İzmir’e giren Timur Liman Kalesi surlarını aşırı derecede tahrip eder. Savaşın izleri İzmir de uzun yıllar hissedilmiştir. 1347 de İzmir Pietro Mocenigo adlı Venedikli bir korsan tarafından kanlı bir yağmaya uğramıştır. Uzun bir uğraştan sonra şehir tekrar Umur Beyin eline geçmiştir. 1528 yıllarında Seydiköy nüfusu İzmir’in 2.500 civarındaki Türk nüfusu yanında 820 kişidir.

Aydınoğlu döneminden sonra 1426 yılında Osmanlı İzmir i bir daha el değiştirmemek üzere 15 Mayıs 1919 yılına kadar ele geçecektir. Osmanlı döneminin 1600 yıllarında da Kadifekale tamamen boşaltılmıştır. Buraya Yeniçeriler yerleştirilir. İzmir in o yıllarda denizden girişini kontrol için Sancak Kalesi(1656) yaptırılmıştır. Ne yazık ki Kadifekale eteklerindeki 16.000 kişilik anfi tiyatronun taşları bu kale yapılırken ve Fazıl Ahmet Paşa (1675) yılında Vezir Hanın ve bedesteninde inşasında kullanılmıştır. Yine karadan İzmir’e giriş için Burunabad (Bornova), Cumaabad (Cumaovası), Teriendeabad (İzmir-Aydın karayolunda Ayrancılar civarı) kapıları vardır.1680 yıllarında İzmir i ziyaret eden Evliya Çelebi “Yedi iklimde Osman oğulları ile dost olmuş 18 kefere kralı vardır.İzmir de hepsinin balyozları ve konsolosları bulunurdu” der. Yine ticari hayat ile ilgili şu bilgileri verir. “Kırk kahvehane, iki yüz meyhane, yirmi bozahane, yirmi boyahane, bir çarşı saraçhane, bir mumhane, bir de gümrükhane vardır. Lakin bezazistanı (bedesteni) yoktur. Amma insanoğlunun eceline derman olacak can otu onlarda mevcuttur.<ölüye, maddeye hayat verip, aksakallıyı genç eden dilberi ben İzmir de gördüm>bu ” diyerek İzmir in Evliya Çelebiyi baştan çıkardığını anlatır İzmir de hiç değişikliğe uğramadan günümüze kadar gelmiş bir sokak vardır. Bu “Havra Sokağı”dır. 500 yıllık bir geleneği temsil eder. İşlevi hiç değişmemiştir. İzmir in eski “Juderia” sıdır. Yani Yahudi mahallesi anlamına gelir. Çevresinde Sinagoglar vardır. İzmir de ilk Musevi topluluğuna M.Ö 300 yıllarında rastlarız. Bunlar Büyük İskender tarafından Kudüs yöresinden getirilen Musevilerdir. Meryem Ananında Musevi kökenli olduğunu unutmayalım. Sultan 2. Bayezid’in daveti neticesinde 1492 yıllarında İspanya’dan kaçan Yahudiler kitleler halinde Anadolu’ya geldiler.1.600 yıllarında İzmir de 8.000 Musevi olduğu bilgilerini çeşitli kaynaklardan öğreniyoruz. Yine bu dönemdeki Rum nüfusu da 8.000’dir. Türk nüfusunun sayısı da 40.000 civarındadır.1600 yıllarında Kadifekale’de konuşlandırılan Yeniçerilerin Yahudilerin korunmasını amaçlandığını kayıtlardan öğreniyoruz. Yahudi nüfusun 19. yüzyılda 30.000 ne yaklaştığını o tarihlerde yine batı sempazitanı batılı yazarlar Türk ve Rum nüfusunu 60.000 biner olarak gösterirler 1.830 yıllarında Anadolu’dan başlayan Rum göçü nedeniyle İzmir de Rum nüfusu 100.000 e Seydiköy de 8.000’e ulaştığı kayıtlarda vardır. Bu rakamın bir abartı olduğu kanısındayız. Bu yıllardaki Yunan savaşı nedeniyle İzmir ve Civarından pek çok Rum’un Yunanistan’a göçtüğünü biliyoruz. Yine Balkanlarda ve Girit adasında başlayan milliyetçi saldırılar neticesinde huzursuz olan Türkler İzmir’in Türk nüfusu da göçlerle 150.bine ulaşır. İzmir’de Rumlar ve Frenkler Punta (Alsancak) ,Karşıyaka, Bayraklı, Buca, Bornova ve Seydiköy’de yoğun olarak ikamet ederlerdi. Museviler ise Havra Sokağı civarı, Keçeçiler, İkiçeşmelik, Karataş ve Asansörde otururlardı. Ermeni’ler ise Basmane civarında yaşarlardı. Türk’lerde malum olduğu gibi Kadifekale tepesi civarında otururlardı. Bu dönemde ticari hayatta Rum, Ermeni ve Musevi’lilerin arasında az da olsa Türkleri görmeye başlıyoruz. İzmir Osmanlı döneminde tam bir ticaret merkezi olmuştur. Caddelerden insanların birbirini omuzlayarak geçtiğini Evliya Çelebinin kitaplarında okuyoruz. İzmir e gece-gündüz demeden yüz binlerce deve, at ve katır mal taşımaktadır. Limanda her an 100 civarında gemi vardır. Bu şehir her zaman çok ucuzdur. Bir yandan karadan, bir yandan denizden her türlü ticari mal gelmektedir. İzmir in üzüm, incir, bal, badem, sabun ve narı, her zaman çok makbuldür. 1.830 yıllarında İzmir de 130 bin kişi yaşamıştır. Ermeniler azınlıkta olmalarına rağmen altın ve gümüş işi ile uğraşmışlardır. İzmir ve civarı 19. yüzyılın ortalarında tanzim edilmiş bu tür kayıtlarda seydiköy “karye-i seydi der civarı izmir” olarak ele alınmıştır. bu salnameler vilayet salnameleri olup 1847 yılından sonra “salname-i devlet-i aliye-i osmaniye” olarak merkezde yayımlanmıştır.1878-1908 yılları arasında 25 tane aydın vilayeti salnamesi yayımlanmıştır. 1890-1893-1908 yıllarına ait olanlarında seydiköy’ün hem köy olarak hem de nahiye olarak nüfus bilgileri vardır. 1889-90 yılları salnamesinde köyün nüfusu 3435 kişidir. nahiyenin toplam nüfusu da 9.986 kişidir. seydiköy’ün 1894 yılı nüfusu 3.292 erkek 2.984 kadın olmak üzere 6.276 kişiye yükselmiştir. rumların sayısı da bu yıllarda 3.013 erkek,2.507 kadın olmak 5.520’dir. toplam olarak 11.797 kişiden barettir. yine 1891 salnamesinde de bazı yerleşimlerin nüfusu şöyle verilmiştir. bornova 8.110, seydiköy 10.449, torbalı 4.096, drianda (ayrancılar)4.952, karaburun 10.706 ve nif (kemalpaşa) 6.697 kişiden ibarettir. dikili’nin 3.270, çandarlı 4.020, sığacık 712, alaçatı 11.428, kuşadası’na bağlı ayasulug (selçuk) 4.999, ödemiş-birgi 18.246 dır. salnamede ayrıca kasaba karşıyaka’nın nüfusu o dönemlerde 1.080 (alaybey, soğukkuyu, nergis ve bostanlı hariç) buca 2.603, izmir merkez nüfusu da 145.813 kişi olmuştur. Türkler tarım, dokumacılık ve halıcılıktan geçinmektedirler. Ticaret Rum, Yahudi ve Frenklerin elindedir. Türklerdeki yaygın düşünce memur olmaktır. Sanki kasıtlı yaratılan bu düşünce Türkleri ticari hayattan soğutmuş. Rumları da tam tersine bilinçli olarak ticari ve sınai hayatın içine itmiştir. 1920 yılındaki bir Rum dergisinin kayıtlarında, İzmir esnafının %90 nın Rum olduğu görülmektedir. 1829 yılında Sarıkışla inşa edilmiştir. Buraları dolgu topraktır. Daha sonrada Punta denen Alsancak doldurulacaktır. İzmir in o güzel iki katlı evleri o yıllarda yapılacaktır. 1835’te İzmir körfezine akan Gediz nehrinin mecrası değiştirilecektir. 1850 de Damlacık Deresi ağzına Türk Hastanesi yaptırılacaktır. O yıllarda burası Yahudi mezarlığıdır. 1863 yılında Abdülmecit İzmir ziyaretinde Buca’da ki at koşularını izler. 1856-1864 yıllarında Aydın, Kasaba(Turgutlu) tren yolu bitirilmiştir. Seydiköy’e ilk tren seferi 1,5 km. lik bir ek bağlantı ile başlamıştır.

1880 yıllarında İzmir yoğun bir göçe sahne olmuştur. Anadolu’dan ve Adalardan büyük bir Rum göçü olmuştur. Aynı dönemde Kırım, Rumeli, Girit ve Kafkaslardan Türk göçüde yoğunlaşmıştır. Bugünkü Hükümet Konağı 1850 yılında inşa edilmiştir. 1891 yılında da saat kulesi yapılmıştır.

YOUTUBE VIDEO LIST

italya seyahat / tatil müzik esnaf youtube

MOBESE TV

Google+ Followers

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

MOBESE TV